Het Drama van de Cliënt

Of je nu in een depressie beland, een sociale fobie blijkt te hebben of PTSS, opeens blijk je cliënt of patiënt te zijn. Meestal voel je je slachtoffer of hulpbehoevend.

Hieraan vooraf kan een gigantisch traject zitten waarin je eindelijk hebt erkend dat je toch echt een probleem hebt waar je niet omheen kan, hoe je het ook probeert. Na die overwinning op jezelf zoek je een huisarts op of kom je bij de Riagg terecht (met tegenzin of omdat je er echt wat aan wilt doen).

Heel veel mensen erkennen op zo'n moment een deel van hun probleem.

Bij de huisarts, of na de intake van een psycholoog of psychiater komt het label. De diagnose noemen de mensen die ervoor geleerd hebben. Nu heb je het echt, of nog juister, nu BEN je het echt. Soms verdwijnt hiermee ook alle laatste hoop.

Het probleem met de diagnoses in de geestelijke gezondheidszorg is dat het in tegenstelling tot een diagnose gebroken bot of de ontstoken keelamandelen niet leidt tot een recept of concrete behandeling met vooraf gestelde tijdsaanduiding waarbij je weer van je probleem af kan zijn. Bij een gebroken bot weet je dat je er met 6 weken (ongeveer, gemiddeld, maar afhankelijk van het bot kan je precies navragen) van af kan zijn. Bij ontstoken keelamandelen weet je precies hoe lang de anti-bioticakuur moet worden gevolgd, en dan is het weg.
Efin de bedoeling is om duidelijkheid te verschaffen, en er is bijna altijd een grote onzekerheid over "wat heb ik nou?"

Een diagnose medegedeeld door iemand met autoriteit, die komt wel binnen. Dan weet je het. Je weet waar je aan toe bent... of niet?
Een nadeel van de diagnose is identificatie. Ik heb iemand in een EFT- cursus gehad, en tijdens de cursus vertelde ik dat EFT ook goed kon werken voor angsten en fobieen. Ja, de psychiater had gezegd dat ze een fobie had voor spinnen..... en daarmee bedoelde ze, en ze benadrukte het nogmaals, dat dat dus VASTSTOND, en niet kon veranderen, want het was een echte fobie. Ik stelde voor om te proberen die te behandelen. Het werd minder, en weer stelde ze dat de psychiater... En ik moedigde haar aan om wat verder te behandelen... Wat we deden, en het werd minder. Toen ik voorstelde om het verder op te lossen vertelde ze dat ze niet geloofde dat ze er van af kon komen, omdat de psychiater... op verdere aanmoediging van mij zijn we steeds verder gegaan met de behandeling, en 25 minuten nadat we begonnen waren was de fobie weg... maar nog steeds kon ze niet geloven dat het effect zou blijven, want de psychiater....

Eenmaal voorzien van een label heb je kans dat je huisarts, afhankelijk van zijn ethiek, temperament, en het aantal bezoekjes van artsenbezoekers, en mogelijk je eigen behoefte om het weg te slikken, je alvast een middel meegeeft....

En dan op naar de behandeling... (er van uitgaande dat je er niet (alleen) voor hebt gekozen of geprobeert je problemen weg te slikken)

Je bent hulpbehoevend, voorzien van label, mogelijk zie je jezelf als slachtoffer. En je hebt, bewust of onbewust eigenlijk een heleboel verwachtingen en behoeftes.
Je wilt eigenlijk wel snel van je probleem af.

Je verwacht dat je vanzelf doorverwezen wordt naar een goede therapeut, die je echt kan helpen.
Je verwacht dat de therapeut je wel begrijpt, en naar je luistert.
En je verwacht dat het allemaal wel gaat helpen en werken. Dat de therapeut er je van af helpt, net als dat je een auto naar de garage brengt, en weer ophaalt.

En dan komt heel vaak het wachten.... wachten op effect... wachten op oplossing. Voor sommigen komt de oplossing en werkt de therapie. More power to them! Sommigen zitten al 4 jaar bij dezelfde therapeut, anderen al 7 jaar, 12 jaar. Want met het slachtofferschap enerzijds, en het voetstuk anderzijds komen ook het trouw en de gevoelens van afhankelijkheid. Ze durven niet verder te kijken... of durven niet los te laten.
Soms komt nu ook de teleurstelling. Want het schiet niet op, of je voelt je niet op je plek, niet begrepen.

Anderen switchen, of hun therapeut wordt overspannen, of bij de Riagg wisselt de behandelaar.... Ik hoor mensen die al 25 jaar in therapie lopen, bij diverse mensen.

Een andere verwachting is dat alles (therapie ed) grotendeels wordt vergoed, en dus bijna gratis moet zijn.

Sommigen hoor je worden ontevreden. En boos. Want het helpt niet, of ze komen er achter dat andere therapeuten anders werken.

En soms, heel soms, gaan mensen het zo beu worden dat ze bereid zijn om hun slachtoffeschap eventjes opzij te doen om eens wat verder om zich heen te zoeken naar oplossingen. Die mensen ontdekken dat er Google bestaat. Ze gaan lezen, meer feitelijke informatie lezen.

En mensen met PTSD komen er soms pas na jaren achter dat EMDR bestaat, en dat dat toch echt werkt, veel sneller.. Soms moeten ze bijna smeken om het te mogen doen, of wordt het hen afgeraden of zelfs ontzegt. EFT kan werken waar EMDR niet meer werkt of wordt toegepast.

En niemand vertelt je ergens in dit hele traject wat er allemaal mogelijk is, wat er allemaal bestaat in therapieland, of hoe het werkt. Er bestaan vele therapiesoorten, met allerlei andere ingangen, uitgangspunten ed. OOk verschillende doelen, middelen en resultaten. De een duurt veel langer dan de ander, de een is veel effectiever dan de ander. De een is veel harder dan de ander, veel verbaler, veel lichamelijker. Of veel spiritueler energetischer. En er bestaan hele zachte, fijne en snelle methoden. De meeste mensen komen toevallig ergens uit.

Niemand vertelt je die dingen. Het is zeer onprettig, omdat je je juist hulpbehoevend voelt, maar vanzelf kom je regelmatig niet via de manier die bij je past uit op het resultaat waar jij op uit wilt komen. Heel veel mensen hebben nog nooit gevraagd hoe lang de therapeut denkt dat de therapie zal duren. Over een onuitgesproken verwachting gesproken.

Je kan ook bewust het heft in eigen hand nemen, en de bieb of de boekenwinkel in duiken, of zelf zoeken met Google. Moet je dat allemaal zelf doen, moet je daar zelf achteraan? Moet je dat zelf gaan uitzoeken? Nou, nee... maar als je niet tevreden bent, is het wel een aanrader.

Het drama van de cliënt is dat er slachtoffer-zijn niet werkt om van je problemen af te komen, of om goede therapie of een goede therapeut te vinden. Vanzelf, via huisarts ed, gaat het vaak niet naar tevredenheid/goed. Ondanks dat je slachtoffer bent, moet jij zelf ervoor zorgen dat je goed ingelezen bent in therapievormen zodat je een weloverwogen keuze kan maken, en kan uitkomen bij mensen die jou daadwerkelijk kunnen helpen.

Ondanks dat je het slachtoffer bent, kan je je maar beter niet als slachtoffer opstellen, want dan gebeurt niets zoals je wilt, en kom je niet waar je wilt komen. Er is eigenlijk geen ruimte om slachtoffer te zijn.

De harde waarheid is dat je beter niet jezelf kan toestaan om slachtoffer te zijn, maar juist actief aan de slag gaan met het beoordelen van therapeut, therapievormen en middelen, en therapiedoelen. Ideeën daarover zie hier